Trang chủ › Kiến thức › Dậy thì
Dậy thìDậy thì sớm: khi con “lớn nhanh” lại là lúc mất đi những năm cao lớn
Dậy thì sớm rút ngắn thời gian tăng chiều cao. Cân nặng là một trong những yếu tố bố mẹ có thể chủ động kiểm soát.
Nhiều mẹ vui khi thấy con gái mới lớp 3, lớp 4 đã cao vượt bạn bè. Nhưng tôi thường hỏi lại một câu: “Con đã có dấu hiệu dậy thì chưa chị?” Vì cao nhanh sớm chưa chắc đã là tin vui.
Vì sao dậy thì sớm ảnh hưởng chiều cao?
Khi bước vào dậy thì, con có một giai đoạn tăng vọt chiều cao. Nhưng cũng từ đây, sụn tăng trưởng bắt đầu đếm ngược để khép lại. Dậy thì càng sớm, thời gian còn lại để cao thêm càng ngắn.
Hãy hình dung hai bạn gái:
| Bạn A | Bạn B | |
|---|---|---|
| Tuổi dậy thì | 9–10 tuổi (sớm) | 12–13 tuổi |
| Thời gian tăng chiều cao trước dậy thì | Ngắn hơn | Dài hơn vài năm |
| Chiều cao trưởng thành | Thường thấp hơn | Thường cao hơn |
Lúc 10 tuổi, bạn A có thể cao hơn bạn B. Nhưng đến tuổi trưởng thành, bạn B lại thường cao hơn — vì có thêm nhiều năm để lớn.
Khi nào cần đưa con đi khám?
Nếu bé gái có dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi (ngực nhú lên, có lông mu…) hoặc bé trai trước 9 tuổi, bố mẹ nên đưa con đi khám chuyên khoa nội tiết nhi. Đây là việc của bác sĩ, không tự xử lý tại nhà.
Cân nặng: yếu tố bố mẹ có thể chủ động
Trong rất nhiều yếu tố liên quan đến dậy thì sớm, cân nặng là yếu tố bố mẹ có thể chăm lo mỗi ngày. Trẻ thừa cân, nhiều mỡ thường có xu hướng dậy thì sớm hơn. Thừa cân còn khiến con ngại vận động, ngủ kém — những điều cũng không tốt cho chiều cao.
Vì vậy, với các mẹ có con gái, tôi hay cùng mẹ lập một “lộ trình cân nặng”: con đang ở đâu, nên giữ cân nặng thế nào qua từng năm cho hợp với chiều cao.
Một vài thói quen nên để ý
- Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt, đồ chiên rán, đồ ăn nhanh.
- Tránh để con ăn nhiều vào buổi tối muộn.
- Cho con vận động ngoài trời mỗi ngày.
- Ngủ sớm, ngủ đủ.
Không cần cực đoan hay cấm đoán. Chỉ cần đều đặn và hài hòa, con sẽ có thêm những năm cao lớn quý giá.
Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Mỗi trẻ có thể trạng khác nhau, bố mẹ nên được tư vấn theo trường hợp cụ thể.