Canxi, D3, K2: hiểu đúng bộ ba của xương trước khi cho con uống bất cứ thứ gì

Đi đâu tôi cũng thấy chữ “canxi”: sữa canxi, bánh canxi, thậm chí cả bỉm cũng quảng cáo canxi. Nhiều bố mẹ nghĩ cứ bổ sung thật nhiều canxi là con sẽ cao. Thực tế không đơn giản như vậy.

Bổ sung canxi rồi nghĩ đó là tất cả để con cao lên, chẳng khác gì đổ thật nhiều vôi vữa lên ngôi nhà 3 tầng và mong nó thành nhà 4 tầng.

Canxi: nguyên liệu, không phải toàn bộ câu chuyện

Canxi là nguyên liệu để xây xương. Nhưng phần lớn chúng ta đã ăn được kha khá canxi từ tôm, cua, cá nhỏ, sữa, sữa chua, phô mai, rau xanh. Ở nhiều vùng của Việt Nam, nước sinh hoạt cũng đã có nhiều canxi (đun ấm là thấy cặn).

Nguyên tắc tôi học được và luôn áp dụng: cái gì thức ăn đã có đủ thì không cần uống thêm; cái gì thức ăn không có thì mới cần bổ sung. Bổ sung quá nhiều canxi mà không được đưa vào xương, canxi có thể gây táo bón, và về lâu dài không tốt cho thận, mạch máu.

Vitamin D3: “chiếc xe” đưa canxi vào máu

D3 giúp ruột hấp thu canxi vào máu. Cơ thể tự tạo được vitamin D khi da tiếp xúc với tia UVB của ánh nắng.

Một mẹo nhỏ: khi bóng của mình ngắn hơn chiều cao của mình, mặt trời đã lên trên 45 độ và mới có UVB. Nắng sớm tinh mơ rất dễ chịu nhưng gần như không giúp tạo vitamin D. Còn lúc có UVB thì nắng đã khá gắt, dễ cháy da — vì vậy nhiều gia đình vẫn cần bổ sung D3. Hỏi đúng câu: “Nhà mình có cho con ra nắng tầm 9–10 giờ được không?” sẽ biết con có cần bổ sung hay không.

Vitamin K2: chiếc chìa khóa đưa canxi vào xương

Trong xương có một loại protein tên là osteocalcin, có nhiệm vụ gắn canxi vào khung xương. Nhưng osteocalcin cần được vitamin K2 kích hoạt thì mới làm việc được. K2 cũng kích hoạt một protein khác (MGP) giúp hạn chế canxi bám vào thành mạch.

Điều đáng nói là bữa ăn của người Việt gần như không có K2. Nguồn thực phẩm giàu K2 nổi tiếng nhất là natto (đậu tương lên men của Nhật). Vì vậy, khác với canxi, K2 là vi chất mà nhiều trẻ cần được bổ sung.

K2 có nhiều dạng; dạng MK-7 tồn tại lâu trong cơ thể nên chỉ cần dùng 1 lần mỗi ngày. Lưu ý: K2 không phải K1 — K1 liên quan đến đông máu, còn K2 làm nhiệm vụ kích hoạt protein cho xương và mạch máu.

Tóm lại

• Canxi: ưu tiên từ thức ăn; chỉ bổ sung khi con ăn không đủ.
• D3: tùy thói quen ra nắng của từng gia đình.
• K2: thức ăn gần như không có, thường cần bổ sung.

Mỗi đứa trẻ một khác. Trước khi cho con uống bất cứ thứ gì, hãy hiểu con đang thiếu gì — đó là việc tôi luôn làm đầu tiên khi đồng hành cùng một gia đình.